یاخته‌های متابولیک پنهان که ترازو نشون نمی‌ده

یه معیار جدید که فراتر از قد و وزن به نشانگرهای زیستی متابولیک نگاه می‌کنه، داره تخمین‌های تازه‌ای از ریسک بیماری ارائه می‌ده.

طبق یه مطالعه جدید به رهبری دانشمندان دانشگاه گوتنبرگ سوئد، BMI متابولیک (MetBMI) بالاتر با افزایش خطر دیابت نوع ۲ و بیماری‌های مرتبط با اون همراهه.

اخیراً BMI (شاخص توده بدنی) به عنوان یه معیار خام برای سلامت دوباره ارزیابی شده. محاسبه‌اش آسونه (وزن تقسیم بر قد) اما فاکتورهای مهمی مثل اینکه چربی کجا ذخیره شده و متابولیسم چقدر مؤثر غذا رو به سوخت تبدیل می‌کنه رو نادیده می‌گیره.

تیم تحقیقاتی می‌گه MetBMI می‌تونه روش دقیق‌تری باشه. تحلیلشون یه امضای مولکولی از اختلال متابولیک رو نشون داده که تو متابولیت‌های تولیدشده توسط میکروب‌های روده طی هضم غذا دیده می‌شه.

ریما چاکارون، متخصص غدد از دانشگاه گوتنبرگ، می‌گه: «MetBMI ما یه اختلال متابولیک پنهان رو آشکار می‌کنه که همیشه روی ترازو قابل مشاهده نیست. دو نفر با BMI یکسان می‌تونن بسته به اینکه متابولیسم و بافت چربیشون چطور کار می‌کنه، ریسک‌های کاملاً متفاوتی داشته باشن.»

محققا از داده‌های سلامت و نمونه‌های خون ۱۴۰۸ نفر برای ساختن یه الگوریتم استفاده کردن که MetBMI رو ارزیابی کنه، با تمرکز روی متابولیت‌های خونی که نشون می‌ده فرایندهای بیولوژیکی چقدر خوب کار می‌کنن. تو مقاله‌شون توضیح می‌دن: «متابولیت‌های در گردش که توسط ژنتیک میزبان، رژیم غذایی و میکروبیوم روده شکل می‌گیرن، یه قرائت در سطح سیستم از سلامت متابولیک فراتر از وزن اضافی ارائه می‌دن.»

این الگوریتم MetBMI بعد روی یه گروه جداگانه ۴۶۶ نفری آزمایش شد و پیش‌بین‌کننده دقیقی برای میزان و توزیع وزن و چربی بدن بود. مهم‌تر این که برای پیش‌بینی افرادی که دیابت، کبد چرب و بیماری‌های متابولیک دیگه داشتن، خیلی بهتر از BMI استاندارد عمل کرد.

کسایی که MetBMI‌شون نسبت به وزن بدنشون بالاتر از حد انتظار بود، ۲.۶ برابر شانس بیشتری برای دیابت نوع ۲ و تا ۵ برابر شانس بیشتر برای سندرم متابولیک (که اغلب پیش‌درآمد دیابت در نظر گرفته می‌شه) داشتن.

یافته‌ها به همین جا ختم نشد. این مطالعه یه ارتباط قوی بین MetBMI و میکروبیوم روده هم نشون داد. نمرات MetBMI بالاتر با تنوع کمتر جامعه باکتریایی و تعداد کمتر میکروب‌هایی که قادر به تجزیه فیبر غذایی هستن همراه بود.

فردریک بکهد، محقق زیست‌پزشکی از دانشگاه گوتنبرگ، می‌گه: «متابولیت‌هایی که به شدت در پیش‌بینی MetBMI نقش دارن، در واقع توسط میکروبیوتای روده تنظیم یا تولید می‌شن و این MetBMI رو به یه جور صفحه‌گردان متابولیک تبدیل می‌کنه.»

این نشون می‌ده عواملی که روی باکتری‌های روده تأثیر می‌ذارن، مثل رژیم غذایی و ورزش، ممکنه شاخص‌های متابولیک سلامتی رو هم بهبود بدن که با اندازه‌گیری وزن کسی قابل تشخیص نیست.

تو یه تحلیل دیگه روی ۷۵ بیمار که جراحی چاقی (بای‌پس معده) انجام دادن، اونایی که نمرات MetBMI بالاتری داشتن، بعد از عمل وزن کمتری کم کردن. این یه نشونه دیگه‌ست که سلامت متابولیک فاکتور مهمی تو مدیریت وزنه.

هرچند MetBMI قبل از استفاده گسترده تو کلینیک‌ها به تأیید بیشتری نیاز داره، این نتایج اولیه نشون می‌ده ممکنه در نهایت یه پیش‌بین‌کننده دقیق‌تر و قابل‌اعتمادتر از ریسک بیماری‌های مرتبط با چاقی فراتر از اندازه‌گیری وزن ارائه بده.

بکهد می‌گه: «BMI سنتی اغلب افرادی رو که وزن طبیعی دارن ولی ریسک متابولیک بالایی دارن از قلم می‌ندازه. MetBMI می‌تونه به ارزیابی عادلانه‌تر و دقیق‌تر ریسک بیماری کمک کنه و راه رو برای پیشگیری و درمان شخصی‌سازی‌شده هموار کنه.»

لينک منبع